Ailem Beni Anlamıyor
Ailem Beni Neden Anlamıyor

Ergenlik dönemi, fiziksel, bilişsel ve psikolojik birçok değişimin aynı anda gerçekleştiği ve ergenin buna ayak uydurmaya çalıştığı oldukça hassas ve zorlu bir dönemdir. Ergenin, hem kendisindeki bu değişimlere uyum sağlaması hem de değişen ilişkileri yönetmeye çalışması birçok karmaşaya neden olur. “Ailem beni anlamıyor…” serzenişi ergenlik dönemindeki gençlerden en fazla duyduklarımız arasında ilk sıralarda yer alıyor.

Ergenlik dönemini ve bu dönemin zorluklarından bahsederken bunları iki açıdan ele almak gerekir; ergenler açısından ve ebeveynler açısından. Ergenlik, ergenin, çocukluktan yetişkinliğe geçiş yaptığı, bu sırada kendisini tanımaya ve bir yetişkin olarak var etmeye çalıştığı bir geçiş dönemidir. Ergen, kendisini birey olarak var etmeye çalışırken anne babalar da bu değişime adapte olmaya çalışırlar. Çocuklarının artık çocuk olmadığını, yetişkin olma yoluna girdiklerini anlamaya ve kabul etmeye uğraşırlar. Ancak bunu yapmak her zaman kolay değildir. Ebeveynlerin anlama ve kabul sürecinde yaşadıkları zorluklar, ergen çocuklarıyla iletişim sorunları yaşamalarına neden olur.

Ailemle Anlaşmak Neden Bu Kadar Zor?

Ergenlerin bu dönemde en çok kurdukları cümlelerden bir tanesi “Ailem beni anlamıyor!”dur. Bu cümle ve isyan bir bakıma doğrudur. Çünkü ergenlik dönemi, ergenler kadar ebeveynler için de anlaması ve adapte olması zor bir süreçtir. Birkaç gün önce sözlerinden çıkmayan, ondan her istenileni itiraz etmeden yapan çocukları bir anda kendi fikirlerini söyleyip itiraz etmeye, anne babasından bağımsız şekilde hareket etmeye başlamıştır. Yani artık çocuk değildir ve bu değişim çok hızlı olmuştur. Bu, ebeveynler tarafından kabul edilmesi zor bir değişimdir. Fikren kabul edilse de bunun davranışlara yansıması zaman alır.

Neredeyse her konuda kendilerine bağımlı ve bağlı çocukları artık bağımsız bir birey olma sürecindedir ve kendi fikirleri, kendi sesi, kendi kararları vardır. Bu yenilik ebeveynleri bir taraftan mutlu ederken diğer yandan da kaygılandırır. Çünkü çocukları kendi kanatları altından yavaş yavaş çıkıyordur ve artık bir adım geride durmak zorundadırlar. Bir adım geride durma fikri ve davranışı kolay kolay gerçekleşmez. Bunun için hem ebeveynin süreci kabul etmesi hem de ergenin buna hazır olduğunu onlara göstermesi gerekir. Bu noktada ergenlere de büyük sorumluluk düşer. Hazır olduğunu davranışları ve kararlarıyla ebeveynlerine göstermeleri gerekir.

Ailem Beni Anlamıyor

Ergenlik döneminin bir diğer zorluğu da rol karmaşasıdır. Ergenlik döneminde ebeveynler çocuklarına bazen çocuk bazen de yetişkinmiş gibi davranırlar, bu doğrultuda beklentileri olur. Örneğin, konu sorumluluklar olduğu zaman beklenti yetişkin düzeyindedir. Ancak konu ergenin kendisiyle ilgili alacağı bir karar olduğu zaman çocukmuş gibi davranırlar. Bu da hem ergen hem de ebeveyn açısından kafa karışıklığına neden olur.

Ailem Beni Anlamıyor
Ailem Beni Neden Anlamıyor

Diğer taraftan ergenler de davranışlarıyla bu kafa karışıklığını destekler. Yeri geldiği zaman ona yetişkinmiş gibi davranılmasını talep ederken yeri geldiğinde daha çocuk olduğu gerekçesini öne sürer. Örneğin söz konusu sosyalleşme, dışarı çıkma olduğunda bir yetişkinmiş gibi ona müdahale edilmemesini ister. Diğer taraftan özellikle sorumlulukları açısından anne babasının arkasını toplamasını ve davranışlarının olumsuz sonuçlarının olmamasını ister. Bu çelişki, ergen çocuğuna nasıl yaklaşacağını tam olarak bilemeyen kafası karışık ebeveyne karışık mesajlar verir. Sonuç olarak iki taraf da birbirini anlamakta zorluk çeker. Beraberinde sonu gelmeyen kavgalar ve çatışmalar boy gösterir. Her iki tarafın da anlaşılmadığını hissettiği ve karşı tarafı anlamakta zorlandığı bir döngüye girilir.

Ergenlik Döneminde Ebeveynlerle İletişim

Ergenlik döneminde ergen ebeveyn çatışmalarının önüne geçilebilmesi ve doğru iletişimin kurulabilmesi için ergenlerin de dikkat etmesi gereken bazı önemli noktalar vardır.

  • Öncelikle bu sürecin ebeveynler açısından da yeni ve bilinmeyen bir durum olduğunu, değişimlere adapte olmanın onlar için de zaman zaman zor olabileceği gerçeğini görmek gerekiyor. Bu açıdan anne babanıza baskı yapıp büyük adımlar atmaktansa küçük adımlarla sürece alışmalarına yardımcı olun.
  • Ergenlerin ailelerinden uzak, yalnız kalma ihtiyaçları ebeveynler tarafından dışlandıkları hissine neden olabilir. Çocuklarının kendilerinden uzaklaştığı düşüncesi ebeveynlerde korku ve kaygıya neden olur. Bu da çocuklarının hayatlarına daha çok dahil olma çabasına girmelerine ve sürekli çatışmalara yol açar. Bu nedenle yalnız kalma ihtiyacınızdan ödün vermeden hayatınızın belirli noktalarına ailenizi de dahil edin. Fikirlerine önem verdiğinizi gösterin.
  • Birinin sizi yetişkin olarak görebilmesi için en önemli kurallardan bir tanesi yetişkin gibi davranmaktır. Yetişkinlerin sadece cazip özelliklerini sahiplenip sorumluluklarından kaçmak, karşı tarafın sizi bir yetişkin olarak görmesini ciddi anlamda engeller. Ebeveynler tarafından sıklıkla söylenen “Daha eşyalarının nerede olduğunu bilmiyorsun, tek başına oraya nasıl gideceksin.” gibi cümleler tam olarak bu nedenle söylenir. Bir anda yetişkinliğin bütün zorluklarını, sorumluluklarını yüklenmenize gerek yok. Bu zaten doğru bir yol da değildir. Bunun yerine örneğin ev içerisinde küçük sorumluluklar almak iyi bir başlangıç olacaktır.
  • Ergenlik, ergenin kendisini birey olarak var ettiği, bir sesi olduğunu fark ettiği bir dönem demiştik. Bu durum ebeveynler tarafından her zaman fark edilmeyebilir. Bu nedenle bu gerçeği ebeveyninize doğru biçimde söylemeniz ve göstermeniz ebeveynler açısından da yararlı olacaktır. Ancak bunu kavga ya da güç savaşına çevirmek yerine söz ve davranışlarla ifade etmek önemli bir ayrıntıdır. Örneğin yalnız kalma ihtiyacınızı “Sizinle oturmak istemiyorum, beni rahat bırakın.” demek yerine “Ben odamda biraz müzik dinleyerek vakit geçirmek istiyorum.” diyebilirsiniz.
  • Ergenlik döneminde ebeveynlerin bu kadar telaşlı olmaları çocukları için endişelenmelerinden, her küçük ayrıntıyı büyük bir sorunun belirtisi gibi yorumlamalarından kaynaklanır. Bu durumun önünde geçmek için iletişim önemlidir. Hayatınızdaki en küçük gelişmeden haberdar olmasalar bile genel hatlarıyla bir bilgilerinin olması bu davranışlarını söndürecektir. Ebeveynlerinizle iletişime geçmeniz ve kendinizi, duygularınızı, düşüncelerinizi paylaşmanız aranızdaki iletişimi güçlendirecek ve güvene dayalı bir ilişki sağlayacaktır.

Uzman Klinik Psikolog Beliz EREREN

Ataşehir/İstanbul Psikolog

Ergen, Yetişkin, Çift ve Aile Terapisti

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.