Boşanmış Ailenin Çocuğu Olmak

Boşanmış ailenin çocuğu olmak her zaman kötüdür veya çocuğa çok iyi gelecektir diye bir şey söylemek söz konusu değil. Anlaşamayan ebeveynlerin bir arada yaşamaya devam etmesi ve mutsuz bir evliliğe “çocuk için katlanması” çocuğun ruh sağlığını çok daha kötü etkileyebilir. Elbette boşanmış bir ailenin çocuğu olmak, birbirinden ayrı yaşayan ebeveynlere sahip olmak pek çok zorluğu da beraberinde getiriyor. Boşanma sürecinin işleyişi, ebeveynlerin tutumu, bu süreçte, öncesinde ve sonrasında çocuğa yaklaşımları parçalanmış bir ailede büyüyen çocukları çok farklı şekillerde etkileyecektir. Ebeveynlerin ayrılması çocuk için bir travmadır. Önemli olan da bu sürecin olumsuz etkilerini en aza indirmektir. Boşanmış ailenin çocuğu olmak beraberinde neleri getiriyor? Boşanmanın çocuk üzerindeki olumsuz etkileri nasıl azaltılabilir?

Boşanma haberinin çocuğa nasıl açıklanacağı konusunda sorularınız varsa daha önce paylaştığımız Boşanma Çocuğa Nasıl ve Ne Zaman Açıklanmalı isimli içeriğimize bakabilirsiniz.

Boşanmış Ailenin Çocuğu Olmak

Ebeveynlerin boşanması çocuk için, içinde yaşadığı güvenli kale duvarlarının zayıflaması, belki de yıkılması anlamına gelmektedir. Bu sebeple çocuğa boşanmanın anne ve babalık rollerinde değişikliğe sebep olmayacağı hissettirilmelidir. Annesinin veya babasının artık onunla olmayacağını, onu sevmeyeceğini, istediği zaman ona ulaşamayacağını düşünmesi çocuğu kaç yaşında olursa olsun güvensiz ve eksilmiş hissettirecektir.

Boşanmış ebeveynlere sahip olmanın getirdiği en büyük problem çocuğun ebeveynlerin birinde kalıp diğerini daha az görmesi, yaşam alanlarının birbirinden ayrı olması. Bir çocuk gelişimini sürdürürken hem annesinin hem babasının davranışlarını izler ve öğrenir. Çocuğun hayata bakışının, hayatı algılayışının şekillenmesinde anne ve babasının durumlara verdiği tepkiler ve davranış kalıpları etkilidir. Çocuk izleyerek öğrenir. Ebeveynlerin ayrılmasıyla çocuğun yaşam ve ortamları değişmiş olur. Çocuğun ebeveynleriyle dengeli ve kaliteli vakit geçirmesi bu değişikliğin olumsuz sonuçlarının azalmasını sağlayacaktır.

Ebeveynleri boşanmış çocuklar, ilerleyen hayatlarında özellikle eş seçiminde çok daha hassas olabilmektedir. Bunu çift yönlü düşünebiliriz. İlişkilerinde evlenilecek “o” insanı aramak veya evlilikten kaçınmak gibi davranışlar sergileyebilirler. Bir eşten başlıca beklentileri güven olacağından bu duyguyu bulmak için ince eleyip sık dokuyabilirler.

Ebeveynlerin boşanmasının ardından çocukta öfke hali görülmeye başlanabilir. Bu ebeveynlere verilen bir tepki, durumun olağan bir getirisidir. Ebeveynlerin boşanmasıyla birlikte belirsizliklerin de oluşmasıyla çocukta öfke, öfkeyle verilen tepkiler görülebilir. Okulda arkadaşlarına ve öğretmenlerine karşı saldırgan tavırlar göstermeye başlayabilir. “Çocuğum Arkadaşlarına Vuruyor Ne Yapmalıyım?” konulu yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Boşanmış Ailenin Çocuğu Olmak
Boşanmış Ailenin Çocuğu Olmak

Boşanmanın Çocuk Üzerindeki Olumsuz Etkilerini Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?

  • Az ya da çok  tüm çocuklar, ebeveynlerinin boşanmasından etkilenirler. Olumsuz etkilerin önünü almak için öncelikle boşanma kararının çocuğa uygun ve ortak bir diller anlatılması gerekmektedir. Boşanma kararını bir tartışma sırasında öğrenmesi, ebeveynleri dışında birinden duyması, ebeveynlerin bir tanesinin uygun olmayan ve eşini kötüler biçimde bunu çocuğa açıklaması sakıncalıdır.
  • Boşanmanın çocuk üzerinde endişe ve kaygı yaratacağı yadsınamaz bir gerçek. Çocukta genellikle “Benim yüzümden ayrılıyorlar” düşüncesinin getirdiği suçluluk duygusu oluşur. Özellikle ebeveynlerinin tartışmalarına şahit olan çocuklarda bu düşüncelerin oluşması kaçınılmazdır. Çocukta suçluluk duygusunun oluşmaması için boşanma kararının gerçek nedenleri de uygun bir şekilde paylaşılmalıdır. Aksi takdirde çocuk ilerleyen yaşlarda dahi bu suçluluk duygusunu üzerinde taşıyabilmektedir.
  • Ayrıca çocuğun boşanma durumuyla ilgili düşüncelerini dinlemek, onun hislerini paylaşmasına müsaade etmek bu dönemi daha kolay atmasını sağlayacaktır.
  • Ebeveynlerin boşanmasının ardından çocuğun yaşadığı şehrin, okulun değiştirilmemesi önemlidir. Güvensizlik ve kaygı yaşayan çocuğun hiç bilmediği yeni bir ortama girmesi, çocuğun kaygılarını arttıracak ve olumsuz davranışlar göstermesine sebep verecektir.
  • Ebeveynleri boşanan çocukların ilerleyen hayatlarını zorlaştıran şeylerden bir tanesi de iki ebeveynin birbiriyle yarış içinde çocuklarının her isteğini yerine getirmesidir. Ebeveynler birbirinden ayrılmaya karar verdikten sonra ebeveynlik rolleri değişmez. Yani hala çocuğunuzu geleceğe hazırlamanız ve bunun için gerekli şartları sağlamanız gerekiyor. Çocuk, her istediğinin yapıldığını gördüğünde bunu koz olarak kullanabilir. İlerleyen zamanlarda ise hayatına giren insanlardan aynı şekilde istediğini alamadığında büyük krizler ortaya çıkabilir. Ebeveynler çocuklarına karşı olan tutumlarını boşandıktan sonra da dengeli ve demokratik bir şekilde sürdürmelidir.

Eşimle Boşanma Kararı Aldık ve Çocuğum Bana Çok Tepkili

  • Bu süreçte ve hayatının her anında çocuğunuzun en çok ihtiyacı olan şey her zaman anne babasının sevgisi ve ilgisidir. Ebeveynler çocuklarına bunu hissettirmekten vazgeçmemeli ve her durumda yanlarında olacaklarını çocuğun bilmesini sağlamalıdır.
  • Boşanma sürecinde veya sonrasında çocuğun psikolojik destek alması sağlanabilir. Bu çocuğun süreci daha az hasarla atlatmasına yardımcı olacaktır. Çocuğa bu dönemde psikolojik destek sağlamak ayrıca olumsuz davranışların gelişmesine de engel olacak bir tedbirdir. Çocuklarda görülen davranış bozuklukları ve nedenleri hakkındaki yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
  • Çocuğa diğer ebeveynini kötülemek ve dolduruşa getirmek yapılabilecek en büyük hatalardan bir tanesidir. Boşanma eşler arasındadır ve eşler arasındaki problemlerin çocuğa yansıtılması, bu problemlerin yanlı bir şekilde çocuğa anlatılarak diğer ebeveyne olan tutumlarının olumsuzlaşmasına sebep olmak çocuğa zarar verecektir. Çocuk bu durumda güven duygusunu iyice yitirecektir ve olumsuz davranışları artacaktır. Çocuğun diğer ebeveyni ile görüşmesi desteklenmelidir. İhtiyaç duyduğunda bir arada olabileceğini bilmelidir.

Psikolojik Danışman Gamze Nur Belek

İstanbul Ataşehir Psikolojik Danışman

Çocuk, Ergen ve Aile Psikoterapisti

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.