ergenlerde gelecek kaygısı
Ergenlerde Gelecek Kaygısı

Ergenlerde gelecek kaygısı oldukça normal ve içinde bulunulan gelişim döneminin beraberinde getirdiği bir kaygı türüdür. Elbette yalnızca ergenlik döneminde olmak gelecek kaygısına sebep olur diye bir şey diyemeyiz. Liseye/Üniversiteye hazırlanmak, ülkenin ve dünyanın içinde bulunduğu olumsuz koşullar, ailelerin beklentileri, bireyleşme çabaları, tazecik romantik ilişkiler… Bunların hepsi Gelecek kaygısının oluşmasında ve şekillenmesinde etkili faktörlerdir elbette. Bu yazımda sizlerle dışarıdan bakınca dertsiz tasasız görünen ama kafasında onlarca düşüncenin dolaştığı gençlerden ve geleceğe karşı duydukları kaygılardan bahsedeceğim. Ergenlerde gelecek kaygısı neden oluşur? Yaşadıkları gelecek kaygısı gençleri nasıl etkiliyor? Ergenlik döneminde yaşanan gelecek kaygısıyla nasıl başa çıkılabilir? Gelin birlikte bu sorulara bir bakalım.

Ergenlerde Gelecek Kaygısı
Ergenlerde Gelecek Kaygısı

Ergenlerde Gelecek Kaygısı Neden Kaynaklanır?

  • Öncelikle ergenlik döneminin başlı başına kaygı yaratan bir dönem olduğunu unutmamak gerekir. Yetişkinliğe hazırlanan bireyin kafasında zaten hem kendisine hem de çevresine dair pek çok soru vardır. Bunlardan bir tanesi de “Yeterli miyim?” sorusudur. “Bu arkadaş grubunda bulunmak için yeterli miyim?” “O kızın benimle sevgili olması için yeterli miyim?” “Ailemin beni sevmesi için yeterli miyim?” “Üniversite kazanmak için yeterli miyim?” “Kendime iyi bir gelecek yaratmak için yeterli miyim?” bu soruyla birlikte ergenlerde kaygı da meydana gelir. Ergenin kendisi ve çevreye dair fikirlerinin, dünya görüşünün oluştuğu bu yıllar hayatının ilerideki yıllarında onu neyin beklediğine dair kaygılanmasına sebep olur.
  • Ergenlerde gelecek kaygısının oluşmasının nedenlerinden bir tanesi de sahip olduğu imkanlardır. Eğer genç, olumsuz koşullar içinde hayatını sürdürüyorsa ister istemez geleceğe dair kaygıları gün yüzüne çıkacaktır. Bu noktada kaygılarını yönetebilmesi ve var olan koşulları en iyi şekilde değerlendirebilmesi gerekmektedir. İmkansızlıklar yüzünden geleceğe karşı duyduğu kaygı genci olumlu yönde de etkileyebilir. Burada kaygının düzeyi ve nereye yönlendirildiği önemlidir.
  • Ergenlik çağında yaşanan gelecek kaygısının nedenlerinden bir tanesi de beklentilerdir. Bireyin kendinden beklentileri, ailesinin veya çevresindeki diğer insanların beklentileri geleceğe dair kaygıları arttırır. Burada doğrudan gelecek kaygısı olarak ortaya çıkmayabilir fakat başarısız olma ve gelecekteki hayatını etkileyecek hatalar yapmaktan korkma gibi karşımıza çıkabilir.
  • Gelecek kaygısını yalnızca ergenlerde değil yetişkinlerde de tetikleyen durumlardan bir tanesi ülkedeki ve dünyadaki olaylardır. Ekonomik dalgalanmalar, doğal afetler, salgın hastalıklar, savaşlar, siyasi gerilimler, seçimler vb durumlar hem ergenlerde hem de yetişkinlerde gelecek kaygısına sebep olmaktadır.
  • Gencin içinde bulunduğu arkadaş gurubu, sevgilisiyle ileriye dönük yapılan planlar da gelecek kaygısına sebep olur. Örneğin üniversite okumaya aynı şehre gitmek isteyen gençlerde “Ya kazanamazsam da birbirimizden ayrılmak zorunda kalırsak” düşüncesiyle geleceğe dair kaygılar oluşabilir.
  • Yukarıda bahsettiklerimin yanında yaşanılan semtten, içinde bulunulan toplumun normlarına kadar pek çok faktör gelecek kaygısına sebebiyet vermektedir. Önemli olan bu kaygıyı yönetebilmektir. Peki gelecek kaygısıyla nasıl başa çıkabiliriz?

Ergenler Gelecek Kaygısıyla Nasıl Başa Çıkabilir?

  • Öncelikle kaygınızın tamamen normal ve anlaşılabilir bir durum olduğunu, bu kaygıya sahip tek kişi olmadığınızı aklınızdan çıkarmayın. Pek çok kültürde pek çok genç geleceğe dair kaygılara sahip.
  • Değişen koşulları en iyi şekilde değerlendirmeye çalışın. Örneğin şu an dünyada yaşanan Corona virüs (COVID- 19) salgını pek çok ülkenin ekonomisini derinden sarstı. Eğitim ve çalışma şekilleri değişti. Bu durumu bireysel olarak kendiniz için en iyi şekilde değerlendirmelisiniz. Değişen dünyada işinize yarayacak yeni donanımlar kazanmak kaygılarınızı yönetmek ve kendinizi meşgul tutmak için iyi bir yöntem olabilir.
  • Geleceğe dair gerçekçi hedefler koymalısınız. Gerçekliği olmayan hedefler koymak hedefe giden yolda motivasyonunuzu kaybetmenize, kendinize ve geleceğe dair kaygılarınızın artmasına sebep olacaktır.
  • Hedefinize giden bir yol haritanız olsun. Ulaşmak istediğiniz yere giderken hangi aşamalardan geçmeniz gerektiğini bilmek hazırlıklı olmanızı ve ne yaptığınızı bilmenizi sağlayacaktır. Bilinmezlik ve belirsizlik kaygıyı arttırır. Bu nedenle geleceğe dair somut hedefler koyarak ve hedefinize ulaşmak için atmanız gereken adımları belirleyerek kendiniz için belirsizlikleri azaltmış olursunuz.
  • Umudunuzu yitirmeyin ve denemekten vazgeçmeyin. Geleceğe dair kaygıların temeline baktığımızda ergenlerin özellikle olumsuz yaşam deneyimlerini referans aldıklarını ve bu nedenle “yapamayacağım” düşüncesine kapıldıklarını görüyoruz. Başarısızlık korkusu beraberinde gelecek kaygısını da getiriyor. Bu durumda gençlere olumlu deneyimlerini düşünmelerini ve başardıklarını referans almalarını öneriyoruz. Geleceğe doğru giden yolda yaptıkları hatalar ve başarısız oldukları girişimler aslında en fazla öğrenmenin de gerçekleştiği yerlerdir.
  • Şimdiyi yaşamayı unutmayın. Geleceğe dair endişeleri olan ergenlerde, şimdiyi yaşayamadıklarını ve sürekli gelecekle ilgili düşünme içinde olduklarını görüyoruz. Halbuki gelecek bugünden inşa edilir ve iyi bir gelecekte var olmak için şimdiyi, bugünü en iyi şekilde değerlendirmek gerekir.

 

Olmak istediğiniz kişi veya ileride yaşamak istediğiniz hayatla ilgili kaygılarınızla başa çıkamıyorsanız ve kaygılarınız hayatınızı olumsuz etkiliyorsa bir uzmana danışmanızda fayda olacaktır. Geleceğe dair kaygılarınızı yönetebilmek için bir uzmandan destek almak işlerinizi kolaylaştıracaktır.

 

Psikolojik Danışman Gamze Nur Belek

İstanbul Anadolu Yakası Ataşehir Psikolojik Danışman

Çocuk, Ergen ve Aile Psikoterapisti

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.