Panik bozuklukta emdr terapi
Panik Bozukluk ve EMDR Terapi

Birçok psikolojik sorunda etkili sonuçlar alan EMDR, panik bozukluk tedavisinde de tercih edilen yöntemlerden birisidir. Hem hızlı hem de kalıcı sonuçlar alması EMDR’ın tercih edilmesinde önemli etkendir. Tedavi sürecinden önce biri semptom diğeri ise bozukluk olan, ancak sıklıkla karıştırılan panik atak ve panik bozukluk arasındaki farkı bilmek önemlidir. Çünkü her panik atak geçiren kişinin panik bozukluğu yoktur. Bu yazımda sizlerle panik bozukluk ve EMDR terapi kullanımının tedavideki etkilerini paylaşacağım.

Panik atak, bazen bir tetikleyici ile bazen de ortada bir neden yokken bir anda ortaya çıkan şiddetli korku nöbetidir. Panik atak anında ortaya çıkan fiziksel belirtiler;

  • Göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma,
  • Çarpıntı,
  • Nefes darlığı, boğuluyormuş gibi olma,
  • Terleme,
  • Baş dönmesi, bayılacakmış hissi,
  • Soluğun kesilir gibi olması,
  • Vücudun çeşitli yerlerinde uyuşma ya da karıncalanma,
  • Ateş basması ya da üşüme,
  • Bulantı

Fiziksel belirtilere, ölüm korkusu, kontrolü kaybetme ya da çıldırma korkusu eşlik eder. Bu nedenle panik atak anında “Aklımı kaybediyorum!”, “Kalp krizi geçiriyorum!”, “Bayılacağım!”, “Öleceğim!” gibi felaket senaryoları ve düşünceler ortaya çıkar. Bu düşünceler, fiziksel belirtilerin daha da şiddetlenmesine, kalp atışının hızlanmasına, nefes alış verişinin kısa ve hızlı olmasına neden olur. Yani kendi içinde bir bakıma kısır döngüye girilir. Bütün belirtiler atak anında düşüncelerle birlikte yoğun kaygı ve korku yaşanmasına neden olur.

Aniden ortaya çıkan panik atağın şiddeti gittikçe artar ve ortalama 10 dakika içerisinde en üst seviyeye ulaşır. Yaklaşık 15-20 dakika içerisinde atak kendiliğinden son bulur. Nadiren atağın daha uzun sürdüğü de görülmüştür.

Panik atak, fiziksel belirtileri nedeniyle çoğu zaman kalp krizi ile karıştırılmaktadır. Bu nedenle hastanelerin acil servislerine kalp krizi şikayetiyle gelen vakaların önemli bir kısmı aslında panik atak geçiren kişilerdir.

Panik bozukluğun ortaya çıkmasında en temel neden; vücudumuzda yaşanan çarpıntı, nefes darlığı, karıncalanma gibi fiziksel değişimlerin olduğundan çok daha kötü, bir felaket olarak yorumlanmasıdır. Bu şekilde hatalı düşünceler yaşanan kaygı ve korkuların yoğunlaşmasına neden olur. Bununla birlikte genetik yatkınlık, aile geçmişinde panik bozukluğun olması panik bozukluğun ortaya çıkmasında etkili olduğu ortaya konmuştur.

Panik Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Panik bozukluk tanısı için en temel kriter; panik atağın gerçekleşmesidir. Ancak panik atak tanı için tek kriter değildir. Panik atağı beklenti anksiyetesi takip eder. Beklenti anksiyetesi ise tekrar atak yaşanmasından korkulduğu için devamlı olarak tetikte bulunma halidir.

Beklenti anksiyetesi nedeniyle kişi, vücudundaki değişimleri takip etmeye başlar, en ufak değişimde bile alarm durumuna geçmeye hazır olur. Eğer değişimlerden dolayı kaygı ya da korku yaşanmaya başlandıysa bu aşamada kişi, kendini rahatlatmak için çeşitli yollar dener, tetikleyici olarak gördüğü şeylerde uzak durmaya başlar. Örneğin daha önce atak geçirdiği yerler gibi belirli mekanlardan, atağı hatırlatan kişi ya da durumlardan kaçınmaya başlar. Bu tür kaçınma davranışları panik atağın panik bozukluğa dönmesine neden olur.

Panik bozukluğun ilerleyen evrelerinde ise, panik bozukluğa sahip kişi atak geçirme ihtimaline karşı bir yerde tek başına bulunmama, hastanelerden çok uzaklaşmama, kalp krizi riski nedeniyle hareketli sporlar yapmama gibi davranışlar sergileyebilirler. Bütün bu kaçınmalar ve kendini geri çekme davranışı kişinin hayatının birçok alanını kısıtlar ve atak dışında da sosyal ya da romantik ilişkilerinde, işlerinde sıkıntılar yaşamasına neden olur.

Panik Bozukluk ve EMDR Terapi

Türkçe açılımıyla Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme olan EMDR, yeni sayılabilecek güçlü ve etkili sonuçlar alan bir psikoterapi yöntemidir. EMDR’a göre zihnimize hergün binlerce olumlu, olumsuz ya da nötr yeni anılar kaydedilir. Olumlu ve nötr anılar sorunsuz bir şekilde işlenirken olumsuz anılar işlenemez. Bu nedenle olumsuz yani travmatik anıların etkileri her zaman ilk günkü etkisiyle devam eder. Travmatik bir anı işlenemediği için üzerinden yıllar geçse de o anıyı hatırladığımız zaman zihnimiz o güne gider ve o günkü duyguları hisseder, o günkü tepkileri verir. İlk günkü korku, gerginlik, mide bulantısı, göz kararması gibi duygu ve durumlar bugün de sanki o andaymış gibi yaşanır.

Panik Bozukluk Tedavisinde EMDR Terapi Kullanımı

EMDR, duyarsızlaştırma yöntemi ile travmatik anıların işlenmesini ve diğer anılarla birleşmesini sağlayarak bu anılar kişi üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlar. Sanılanın aksine EMDR anıları silmez ya da ortadan kaldırmaz. Bunun yerine travmatik anıların gücünü ve kişi üzerindeki etkisini azaltarak yaşanılan yoğun kaygı ve korkunun ortadan kalkmasına yardımcı olur. Yaşanan olayların farklı bir açıdan görülmesini sağlar.

Çıkış noktası travma sonrası stres bozukluğu olsa da yapılan çalışmalar, EMDR’ın başta panik bozukluk olmak üzere pek çok farklı psikolojik bozuklukta başarıya ulaştığını ortaya koymuştur. EMDR terapisi, devamlılığın ve danışan terapist iş birliğinin çok önemli olduğu bir yöntemdir. EMDR terapisine başlamadan önce gideceğiniz terapistin EMDR eğitimi almış olduğundan emin olmanız oldukça önemli.

Uzman Klinik Psikolog Beliz EREREN

Ataşehir/İstanbul Psikolog

Ergen, Yetişkin, Çift ve Aile Terapisti

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.