Pasif Agresif Kişilik Bozukluğu

Pasif Agresif Kişilik Bozukluğu Nedir?

Pasif agresif kişilik, farkında olmasak da hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkan ve işlerimizi zorlaştırıp bir bakıma hayatı çekilmez kılan kişilerde karşılaştığımız bir kişilik türüdür. Onların farkında olmamamız onlarla başa çıkmamızı engeller. Ancak bu kişilerin farkına varır, onları tanırsak onlarla nasıl başa çıkabileceğimizi de biliriz.

Pasif agresif kişilik bozukluğuna sahip bireyler her zaman durumlar karşısına süreci uzatarak engeller koyan, erteleyen kişileridir. Bu kişilerin davranışlarını, hayata bakışlarını belirleyen en önemli unsur; içlerinde barındırdıkları öfke duygularını, saldırganlık dürtülerini yok saymaları ve bunları bastırmalarıdır. Bu dürtüleri yok saymaları nedeniyle içlerindeki öfkeyi, siniri nasıl yöneteceklerini bilemezler ve bunları yanlış yönde kullanırlar. Öfke yönetimi konulu yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Düşük özgüvenleri nedeniyle her zaman sorunlar ya da kişilerle yüzleşmekten kaçınır, pasif direnişe geçerler. Hatta kişilerle yüzleşmek yerine alttan alta karşısındaki kişiyi öfkelendirir ve onu sinirli olmakla suçlar. Romantik ilişkilerde ise onu rahatsız eden bir durum olduğunda bunu söylemek yerine “Bir şeyim yok, iyiyim.” gibi geçiştirici şeyler söylerler. Kendilerini gerçekten ortaya koymazlar.

Pasif Agresif Kişilik ve Belirgin Özellikleri

İş hayatımızda, özel hayatımızda ya da sosyal çevremizde pasif agresif kişilerle bir arada olmamız olası bir durum. Bu nedenle pasif agresif kişilerin en belirgin ve ortak kişilik özelliklerini bilmemiz, onları tanımamız açısından önemli.

  • Genellikle karamsar, muhalif, inatçı, huysuz ve uyumsuz davranışlar sergilerler.
  • İstemedikleri bir durumla karşılaştıkları zaman öfke yaşarlar ancak öfkelerini direkt yansıtmak yerine muhalif olarak ya da surat asarak ortaya koyarlar.
  • Kolayca küsmeye meyillidirler.
  • Erteleme en belirgin özelliklerindendir. Tepkisini göstermek için tam zamanında ve eksiksiz yapabilecekleri işleri bilerek geç ve kalitesiz yaparlar ve bu gecikmenin her zaman mantıklı bir açıklamasını bulurlar.
  • İstemedikleri bir şey yapmaları istendiğinde yapmamak için ellerinden geleni yapar ve bunun için her zaman bahane bulabilirler.
  • Her zaman karşılaşılan sorunlar ve problem yaşadığı kişilerle yüzleşmekten kaçarlar.
  • Hayata karşı negatif bir bakış açısına sahiptirler.
  • Sürekli etrafı eleştirme eğilimindedirler.
  • Çevrelerinden her zaman onay ve destek beklerler. Bunu alamayınca sorunlar çıkarırlar.
  • Otoriteyi ciddiye almaz ve küçük görürler. Otoriteden gelen eleştirileri mantıksız ve gereksiz bulurlar.
  • Başkaları tarafından gelen eleştiri ya da tavsiyeler nedeniyle bozulur, tepki gösterir.
  • Sürekli yanlış anlaşıldığını ve yaptıklarının karşılığında gereken takdiri alamadıklarını savunur ve sitem ederler. Her zaman haksızlığa uğradıklarına inanırlar.
  • Karşı tarafa bunu ne kadar belli etmek istemeseler ve saklasalar da kırılgan ve alıngan bir yapıları vardır.
  • “Bana ne yapacağımı kimse söyleyemez.”, “Bana bunu hangi cesaretle söyler!”, Her şey ters gidiyor.”, “Yaptıklarım karşısında gereken saygıyı göremiyorum.” gibi düşünceler doğrultusunda hareket eder ve tepki verir.
  • Gelecekle ilgili olumsuz ve umutsuz bir ruh hali içindedirler. Bu nedenle gelecekle ilgili kaygıları vardır.
  • Kendilerini her anlamda başarılı, doğru kişi olarak görürler. Bu nedenle gerçekleşen bütün kusur ve sorunların kaynağı olarak karşı tarafı gösterirler, sorumluluk almazlar.
  • İstemedikleri bir durumla karşılaştıklarında buna karşı gelir, ancak daha sonra yaptıklarından pişman olurlar. Bu nedenle çevreye sürekli değişen ruh hallerine sahip biri imajını verirler.
  • Sürekli şanssızlıklarına vurgu yaparlar.

Pasif Agresif Kişilik Nedenleri

Pasif agresif kişiler genellikle çocukluklarında öfkenin kabul edilmediği ve engellendiği bir aile yapısında büyürler. Olaylar karşısında yaşadıkları öfke ve kızgınlığa aile tarafından olumsuz tepki verilmesi ve bu duyguların kabul edilmemesi kişilerin kızgınlıklarını içlerinde tutmalarına neden olur. Ancak diğer taraftan bu yoğun duygunun ifade edilme ihtiyacı kişilerde baskı yaratır. Öfke karşısında verilen tepkiden kaçmak için de kişiler, içlerinde tuttukları öfkeyi direkt olarak göstermek yerine pasif bir şekilde ortaya koyarlar.

Çocuklukta öfkeyle baş etmede yapılan hatalar, öfkeyi ifade edememe, bu duygudan kaçma ya da ortaya konduğunda alınacak tepkiler nedeniyle kişiler tepkilerini muhalefetlik yaparak, istenilen bir şeyi kabul etmeyerek, erteleyerek ya da başkalarını engelleyerek dolaylı ve pasif bir şekilde ortaya koyarlar.

Ailelerin çocuklarına karşı kararsız ve tutarsız davranışlarda bulunmaları, onları ihmal etmeleri çocukların özgüvenlerinin düşük olmasına ve ebeveynlerine karşı öfke duymalarına, ancak bunları bastırmalarına ya da pasif bir şekilde direnç göstermelerine neden olur. Bu yaklaşım da çocukların ilerleyen zamanlarda bu yönde bir kişilik oluşturmalarına yol açar.  Aileleriyle direkt olarak değil, dolaylı yollardan çatışmaya girerler. Ebeveyn tutumları ve çocuklara etkisi hakkında daha fazla bilgiye buradan erişebilirsiniz.

Pasif Agresif Kişilik Bozukluğu

Pasif Agresif Kişilere Nasıl Davranmalı?

Bir ilişki içerisinde olduğunuz pasif agresif kişiye her şeyden önce kendinizi açık ve net bir şekilde ifade edin, açıklayın. Aynı şekilde bunu yapması için onu da yüreklendirin. En başlarda kendisini açık bir şekilde ortaya koymaktan kaçması muhtemeldir. Bu durumda onu suçlamadan hissettiklerinizi onunla paylaşın.

Bir şeyler karşısında duyduğu olumsuz duyguları sizinle paylaşması için onu teşvik edin. Bunun önemini ve ona hissettirecek rahatlama duygusunu vurgulayın.

Olaylar karşısındaki pasif tutumu ve davranışları nedeniyle ona karşı öfke patlamaları ya da ani çıkışlarla tepkinizi ortaya koymayın. Karşınızdaki kişi sahip olduğu bu tutumun farkında olmayabilir. Ayrıca bu kişiye sinirli bir şekilde çıkışmanın onun kendisini ortaya koymasından çok daha fazla içine kapanmasına neden olacağını unutmayın.

Davranışlarıyla ilgili suçlayıcı bir dil kullanmaktansa nelerin ona daha iyi hissettirebileceğini anlatın. Ancak bunu onu eleştiren ya da onun yine yanlış anlaşıldığını düşünmesine neden olacak şekilde yapmayın.

Unutmayın, karşınızdaki kişi onaylanmayı ve desteklenmeyi bekleyen, ancak bunu gösteremeyen biri. Bu nedenle yaptıkları işlerde onu desteklemeniz, sonrasında övmeniz onun daha iyi hissetmesini ve kendini daha iyi ortaya koymasını sağlayacaktır.

Pasif direncin etkisiyle ertelediği işler, yaptığı hatalar nedeniyle ona ceza vermeyin. Ceza, onda istenilen sonucu vermeyecektir. Bunun yerine yaptıklarının sonucuyla yüzleşmesi daha etkili olacaktır.

Çevrenizdeki pasif agresif kişiliğe sahip bireylerin hem kendisine hem de çevresindekilere yaşattığı olumsuzlukları önemle ve yaşadıkları zorlu süreci atlatmaları için sizin desteğinizle birlikte profesyonel bir destek de almaları faydalı olacaktır.

 

Uzman Klinik Psikolog Beliz EREREN

Dedio Psikoloji, Ataşehir İstanbul

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.