Psikoterapi Nedir?

Bu yazımda psikoterapi hakkında sizlere merak ettiğinizi düşündüğüm konuları anlatmak istedim.

Psikoterapi Nedir?

Psikoterapi, en genel anlamıyla kişinin karşılaştığı ve üstesinden gelmekte zorlandığı konular nedeniyle bozulan ruh sağlığını güçlendirerek tekrar sağlıklı hale getirmek için gittiği ve bu aşamada kişinin çevresindeki insanlar, olaylar ve en başta kendisi hakkında iç görü kazandığı, farkındalığının arttığı süreçtir.

Psikoterapide, karşılaşılan problemleri çözüme kavuşturmaktan önce kişinin sorunlarla başa çıkma becerilerini geliştirmeye, farklı bakış açılarının varlığını kabul etmeye ve kendisini keşfetmesine odaklanılır. Psikoterapi aslında bir uzmanın rehberliğinde kişinin kendisiyle baş başa kalma ve kendisini keşfetme sürecidir. Bu süreçte uzman kişi, varmak istenilen yere direkt olarak götüren değil, kişiye, o hedeflenen yere kendisinin gidebileceğini gösteren ve bu süreçte ona eşlik eden kişidir. Terapist, hedefe giderken farklı yolların da varlığını görmesini sağlar, hangi yoldan gidilmesi gerektiğini söylemez.

Psikoterapi, farklı bilimsel yöntemler çerçevesinde şekil alır ve yürütülür. Seansların hangi yöntem doğrultusunda ilerleyeceği ise hem sorunun kendisine hem de psikoterapistin bağlı olduğu kurama göre şekillenir. Psikodinamik yaklaşım, bilişsel davranışçı terapi, varoluşçu terapi temel psikoterapi yöntemleridir. Psikolog seçmeden önce gittiğiniz kişinin hangi konular üzerine çalıştığını araştırmak ve hangi yöntemlerini kullandığına dikkat etmek önemli bir ayrıntıdır.

Psikoterapi çeşitleri, üzerine çalışılan konular, giden kişilerin yaşları, kişi sayısı gibi farklı etkenler nedeniyle farklılıklar gösterir. Bireysel terapi, aile terapisi, evlilik terapisi, çocuk ergen terapisi, grup terapisi başlıca psikoterapi çeşitleridir.

Psikoterapi Ne Değildir?

Psikoterapinin ne olduğunu bilmek kadar ne olmadığını bilmek de sürecin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi açısından oldukça önemlidir. Bazen kişilerin psikoterapiyi kafalarında yanlış yorumlaması yanlış beklentilerin oluşmasına, bu durum hayal kırıklıklarına ve ilerlemenin engellenmesine neden olmaktadır. Peki, psikoterapi ne değildir?

Psikoterapi, gittiğiniz uzmanın sizin yerinize kararlar aldığı, size tavsiyeler verdiği yer değildir. Uzman kişi, sizin ne yapmanız ya da ne yapmamanız gerektiğiyle ilgili yönlendirmede bulunmaz. Her zaman tek karar mercii sizsiniz. Uzman sadece karar alma aşamasında ne istediğinizi, neye ihtiyacınız olduğunu fark etmenizi sağlar.

psikoterapi
Psikoterapi Nedir?

Psikoterapi denilince genellikle akıllara kişinin bir divana uzanıp tavana baktığı ve çocukluğundan bahsettiği bir yer gelir. Ancak terapinin nasıl olacağı ve çocukluktan mı şu andan mı yoksa gelecekten mi bahsedileceği uzmanın benimsediği bilimsel kuramlara ve sorunun kendisine göre değişiklik gösterir. Kişi, divana uzanıp çocukluğundan bahsedebileceği gibi uzmanla karşılıklı oturup şu andan da bahsedebilir.

Psikoterapi yakın bir arkadaşla, komşuyla ya da bir akrabayla yapılan sohbet, dertleşme değildir. Psikoterapide karşınızda bu işin eğitimini almış bir profesyonel vardır ve bu kişi sizi belli etik kurallar çerçevesinde dinler. Sadece dinlemekle kalmaz, konuşulan konular arasında bağlantılar kurmanızı, bazı önemli noktaları fark etmenizi sağlar ve gerektiği yerlerde, başa çıkabileceğinizi düşündüğü anlarda, yüzleştirmeler yapar. Terapisti yakın arkadaştan ayıran en önemli özellik de budur.

Psikoterapide, sadece çocuklukta yaşanmış travmalardan, karşılaşılan zorluklardan bahsedilmez. Çocuklukta yaşanmış travmaların konuşulmasının şart olduğu ve danışanın da buna hazır ve istekli olduğu zamanlarda bu konu gündeme gelebilir. Ancak geçmişte yaşanmış olumsuzluklar kadar bugünde yaşanan problemler, gelecekle ilgili kaygılar da psikoterapinin konularıdır.

Psikoterapi İçin Gidilen Başlıca Konular

Terapilerde konuşulan genellikle belli başlıklar olsa da baktığınız zaman terapide konuşulmayacak bir konu yoktur. Kişiyi rahatsız eden ve üstesinden gelmekte zorlandığı her başlık seansın konusu haline gelir. Konuşulan konuların içerikleri danışanın yaşı, cinsiyeti, kültürü, kişisel özellikleri gibi farklı etkenlere göre şekillenmektedir.

Terapilere gidilmesine neden olan başlıca konular:

  • Depresyon
  • Kaygı bozuklukları
  • Bağımlılık
  • Yeme bozuklukları
  • Eşler arası anlaşmazlıklar
  • Boşanma
  • Takıntılar
  • Fobiler
  • Toplumla, insanlarla uyum problemleri
  • İş stresi
  • Cinsel işlev bozuklukları
  • Varoluşsal problemler
  • Yasla başa çıkma
  • Öfke patlamaları
  • Panik bozukluk
  • Ebeveyn problemleri
  • Çocuk gelişimi ile ilgili sorunlar

Psikoterapide Süreç Nasıl İlerliyor?

İlk seansta terapist, danışanı tanımaya, onun geliş amacını ve beklentisini anlamaya çalışır. Gerekli olan kısımlarda uygun envanter ve testler kullanılarak daha ayrıntılı bir kişilik analizi elde edilir. Bu bilgiler doğrultusunda terapinin amacı, izlenecek yol, seansların sıklığı danışanla birlikte belirlenir. Terapi süresi, uygulanacak yöntemler hakkında danışanın da bilgi sahibi olması oldukça önemlidir.

Terapinin ne kadar süreceği, nasıl ilerleyeceği üzerine çalışılacak konuya ve en önemlisi kişiye göre şekil almakta ve bu nedenle farklılıklar göstermektedir. Her birey farklı olduğu, olayları, kişileri algılaması ve bunlara verdiği tepkiler farklı olduğu için süre ve yöntemle ilgili her zaman geçerli bir cevap yoktur.

Psikoterapi Ne Zaman Gereklidir?

Son birkaç senedir bu konuda ciddi değişimler yaşansa da ülkemizde bir psikolog ile görüşmeye karar vermek önyargılar nedeniyle oldukça zorlu bir süreçten geçmektedir. Ancak bilinmesi gereken en önemli şey kişinin sorunlarla baş etmesi, daha iyi hissetmesi için yardım almasında herhangi bir yanlışlık ya da sorun yoktur. Aynı şekilde psikoterapiye gitmek genellikle bir zayıflık olarak algılansa da aslında tam tersi bu hamle, kişideki gücün ve cesaretin bir göstergesi niteliğindedir. Bir olaydan, kişiden ya da durumdan olumsuz etkilendiğini ve bununla başa çıkmakta zorlandığını kabul etmek ve bunun için bir adım atmak oldukça önemli adımdır.

Eğer karşılaştığınız problemler hayatınızın farklı alanlarını olumsuz şekilde etkilemeye başladıysa, uzun süredir devam eden mutsuzluk hissi içindeyseniz ve bu durum çeşitli kaygı ve korkuları da beraberinde getiriyorsa yakın çevrenizle çatışmalara neden oluyorsa, iş hayatında problemler yaşamanıza neden oluyorsa, ne yaparsanız yapın bu ruh halinden çıkamıyorsanız ya da çıkmakta zorlanıyorsanız uzman birinden profesyonel bir destek almanızda fayda vardır.

 

Uzman Klinik Psikolog Beliz EREREN

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.